Eenzaam of alleen
Dit jaar vindt de Week tegen Eenzaamheid plaats van donderdag 28 september tot en met woensdag 4 oktober.
In het werk wat ik doe kom ik zeer regelmatig mensen tegen die aangemeld zijn vanwege “Eenzaamheid”.
In een aankondiging over eenzaamheid kreeg ik de tip om het boek De lege hemel van Marjan Slob te lezen. Dat gaf mij de inspiratie om deze column te schrijven.
Inmiddels ben ik er wel achter dat eenzaamheid een enorm containerbegrip is in onze maatschappij.
Want wat is dat dan ‘eenzaamheid’
In het boek ‘De Lege Hemel, over eenzaamheid’ van Marjan Slob kwam ik o.a. het volgende tegen:
‘eenzaamheid’ als het droevige gevoel dat je krijgt wanneer je een tekort aan verbondenheid ervaart. Ook is het een verschijnsel wat belangrijke menselijke talenten blootlegt. Wanneer je eenzaam bent, lijd je immers aan wat er niét is en dat getuigd van zelfreflectie en voorstellingsvermogen.
Prof. Jenny de Jong-Gierveld heeft de volgende definitie geformuleerd:
“Eenzaamheid is het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties. Het kan zijn dat het aantal contacten dat men heeft met andere mensen geringer is dan men wenst. Het kan ook zijn dat de kwaliteit van de gerealiseerde relaties achterblijft bij de wensen.”
Is het erg als je af en toe eenzaamheid ervaart? Nee, volgens mij zelfs wel gezond. Maar wat is dan eenzaamheid.
Het verschil tussen eenzaamheid en alleen zijn zit in de beide definities goed vastgelegd. In een relatie kun je jezelf enorm eenzaam voelen als er geen verbondenheid is met je partner. Op een groot feest met honderden mensen zonder dat er verbondenheid is, is het akelig eenzaam. Terwijl als je verbonden bent met jezelf en je bent alleen thuis je absoluut geen gevoel van eenzaamheid hoeft te ervaren.
Lees de rest van het artikel door op Eenzaam of alleen, www.rouwomverlies.nl
In mijn praktijk spreek ik veel mensen die hun partner verloren zijn. Zo ook een meneer van bijna 90. Zijn partner is na een ziekbed inmiddels al weer 15 jaar geleden overleden.
Bijna dagelijks zegt hij tegen iemand dat hij zo eenzaam is. Dagelijks komen er wel 1 of meer mensen bij hem langs voor een praatje of andere zaken zoals persoonlijke verzorging of boodschappen. Regelmatig hoorde ik dat die meneer zo ernstig eenzaam was dat er wel iets moest gebeuren.
Na een aantal gesprekken werd duidelijk dat deze meneer eenzaam is omdat hij zijn partner zo mist. Daar was hij mee verbonden op een manier die bij niemand meer terug te vinden was. Dat was zijn kreet om eenzaamheid. De parten van meneer is niet te vervangen. Nog meer bezoekers maakt meneer ‘slechts’ ongelukkiger omdat hij zijn eigen dagprogramma niet kan invullen. Luisteren naar zijn verhaal en dan bedoel ik echt luisteren naar wat hij verteld en aan behoeftes uitspreekt is van wezenlijk belang voor deze meneer. Hij wil gehoord en gezien worden, opnieuw verbondenheid ervaren.
En precies dat luisteren, horen en zien is groot deel van mijn werk als rouwbegeleider.
De andere kant van eenzaamheid is die van sociale eenzaamheid of sociaal isolement.
We spreken hiervan wanneer iemand weinig of geen betekenisvolle contacten heeft. Iemand staat alleen of staat er alleen voor.
Sociaal isolement is een situatie; eenzaamheid is een gevoel.
Ook hierbij is een voorbeeld van een mevrouw die alleen woonde, kinderen had en werkte.
De kinderen hadden al langere tijd geen contact meer met hun moeder. Het werken deed mevrouw om de vaste lasten te kunnen betalen. In de ochtend vertrok ze met de auto naar het werk deed wat ze moest doen en reed weer naar huis. Soms stopte ze bij een supermarkt om wat eten te halen.
Dat ze in werkelijk niet echt veel at bleek wel uit de producten die nog in de koelkast lagen van meer dan twee jaar over de datum.
Er kwam simpelweg niemand bij deze mevrouw. Buren zei ze goeiedag en dat was het. Huisarts was ze al even niet meer geweest. Na een melding van een medewerker van het nutsbedrijf over vervuiling is er iet sop gang gekomen. De woning was ernstig vervuild, mevrouw was erg kwetsbaar en bleek ernstig ziek te zijn. Dusdanig dat behandeling al niets meer zou opleveren voor haar.
Mevrouw leefde in een sociaal isolement. Totaal vereenzaamd en niet in staat geweest dat te doorbreken.
Helaas is mevrouw als snel na de diagnose overleden en heeft hulp niet meer kunnen baten.
Wat we met elkaar wel kunnen doen is aandacht hebben voor mensen in jouw eigen omgeving.
Er bestaat ook nog een derde vorm van eenzaamheid. Hierbij is het gebrek aan zingeving de belangrijkste angel. Je mist het gevoel van bestemming en voelt je verloren in de wereld en weet niet goed waarom jouw leven ertoe doet.
Bij existentiële eenzaamheid zoals dit genoemd wordt, ervaar je gebrek aan houvast en ben je op zoek naar de betekenis van/in het leven.
Het is daarom ook belangrijk dat er volop aandacht is en blijft voor eenzaamheid. Of het nu een gevoel of een symptoom is, er is aandacht voor nodig, Wil je meer weten over de Week tegen Eenzaamheid kijk dan eens hier: https://www.eentegeneenzaamheid.nl/week-tegen-eenzaamheid/
Wil je graag een gesprek over eenzaamheid door het niet meer verbonden zijn met je omgeving of het gebrek aan zingeving? Neem vrijblijvend contact op met Rouw om Verlies. Mogelijk kunnen wij je een stapje verder helpen op jouw zoektocht naar verbondenheid of zingeving.
Rouw om Verlies
Pieter van der Keur
pieter@rouwomverlies.nl
06-33674749
